Nguồn gốc và sự tiến hóa của các vị thần cửa
Trong dịp Tết Nguyên Đán, theo phong tục cổ xưa, mỗi gia đình đều dán những hình cắt giấy trang trí cửa sổ, chữ "福" (phúc) và tượng thần cửa . Tượng thần cửa cũng là một phong tục dân gian được lưu truyền ở Trung Quốc từ lâu đời. Thông thường, chúng trông giống như các vị tướng trong Kinh kịch, với nhiều lá cờ dán trên lưng và vũ khí trong tay, đứng hai bên cổng.
Thần cửa là gì?
Nguồn gốc của tín ngưỡng thần cửa có thể bắt nguồn từ Kinh Sơn Hải , một cuốn sách được viết vào đầu thời Chiến Quốc của Trung Quốc. Tác phẩm cổ nhất về địa lý tự nhiên và thần thoại Trung Quốc này đã ghi chép lại hai vị thần này.
Tương truyền rằng, thời xưa, Thần Tử và Vũ Lôi là hai anh em ruột, cả hai đều rất giỏi bắt ma. Nếu có ma quỷ nào xuất hiện quấy nhiễu người dân, Thần Tử và Vũ Lôi sẽ bắt nó, trói lại và đem cho hổ ăn thịt.
Trong thời nhà Đường và nhà Tống, sự phát triển của ngành in ấn đã thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của tranh vẽ thần cửa, dần trở thành một loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo ở Trung Quốc, mang đậm nét huyền bí. Tranh vẽ thần cửa cũng phản ánh, từ một góc độ nào đó, sự sùng bái anh hùng và lòng kính trọng của người Trung Quốc đối với các anh hùng, cũng như quan niệm về thiện và ác của họ.
Cách dán đúng các vị thần cửa
Về sau, để xua đuổi tà ma, người ta bắt đầu vẽ hình Thần Đất, Vị Tử và hổ lên cửa nhà, tin rằng điều này sẽ xua đuổi ma quỷ và điều xấu xa. Cửa bên trái vẽ hình Thần Đất, và cửa bên phải vẽ hình Vị Tử; chúng được biết đến như những vị thần cửa trong truyền thuyết dân gian.
Sự tiến hóa của các vị thần cửa
Các vị thần cửa thời kỳ đầu chủ yếu là các vị thần trừu tượng (như Thần Tử và Vũ Lôi). Về sau, họ dần dần được nhân cách hóa, với những hình ảnh phổ biến bao gồm:
Các vị thần canh cổng quân sự: ví dụ như Tần Cường và Vũ Chí Công (những vị tướng nổi tiếng của triều đại nhà Đường), theo truyền thuyết, đã canh giữ các cổng thành và xua đuổi tà ma cho Hoàng đế Thái Tông nhà Đường.
Các vị thần cửa nhà của quan lại: như Bảo Chính và Văn Thiên Hương , tượng trưng cho sự chính trực và trí tuệ.
Các vị thần Đạo giáo/Phật giáo: như Zhong Kui , Guan Yu và Weituo , kết hợp các yếu tố từ nhiều tôn giáo khác nhau.
Ý nghĩa văn hóa cốt lõi của các vị thần cửa
Trừ tà và tránh tai họa
Thần cửa được coi là "người bảo hộ" của gia đình. Hình ảnh uy nghiêm của họ được cho là có chức năng xua đuổi tà ma và ngăn chặn tai ương, phản ánh ước muốn giản dị của con người về sự bình an.
Cầu nguyện cho phước lành và may mắn
Ngoài việc xua đuổi tà ma, thần cửa còn mang ý nghĩa mang lại may mắn. Ví dụ, "thần cửa ban phước" thường cầm những vật phẩm may mắn như ruyi (một loại quyền trượng tượng trưng cho sự may mắn) và bình báu, tượng trưng cho việc đón nhận vận may, sự giàu có và con cháu thịnh vượng.
Giáo dục đạo đức
Hình ảnh các vị thần cửa chủ yếu dựa trên các nhân vật lịch sử tiêu biểu cho lòng trung thành, chính trực và dũng cảm, khéo léo truyền tải các khái niệm đạo đức Nho giáo như lòng trung thành, sự chính trực và trách nhiệm.
Nếu bạn quan tâm đến văn hóa Trung Quốc, hãy đăng ký theo dõi chúng tôi . Chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật cho bạn những khía cạnh truyền thống nhất của văn hóa Trung Quốc.